I/O Sistemleri Nedir?

Bilgisayarlar dış dünya ile giriş/çıkış (I/O) aygıtları aracılığıyla haberleşirler. Giriş aygıtları bilgisayarlara veri sağlarken, çıkış aygıtları sonuçları gösterir.

Temel I/O Bileşenleri

  • Giriş Aygıtları: Klavye, fare, tarayıcı, kamera
  • Çıkış Aygıtları: Ekran, yazıcı, hoparlör
  • Depolama Aygıtları: Hard disk, SSD, USB
  • Taşıyıcı Hatlar (Bus): Aygıtları birbirine ve işlemciye bağlar

I/O Performansı

Tipik I/O aygıtlarının veri transfer hızları:

  • Klavye: 9-10 karakter/saniye
  • LAN (Yerel Ağ): 100 Mbit/s = 12.5 MB/s
  • Hard Disk: 80-200 MB/s
  • SSD: 500-560 MB/s okuma/yazma
  • NVMe SSD: 3000-7000 MB/s
I/O Hızı Sıralaması (yavaştan hızlıya):
Klavye < Hard Disk < SATA SSD < NVMe SSD < RAM < Cache < Register

Bus Sistemleri

Bus, birden fazla aygıtı birbirine bağlayan paylaşımlı iletişim kanalıdır:

  • Veri Bus: Veri transferi için
  • Adres Bus: Bellek adresleme için
  • Kontrol Bus: Kontrol sinyalleri için

I/O Kontrol Yöntemleri

  • Programmed I/O: CPU tüm transferi kontrol eder
  • Interrupt-Driven I/O: Aygıt hazır olunca kesme oluşturur
  • DMA (Direct Memory Access): CPU müdahalesi olmadan veri transferi

Soru 1: I/O aygıtları hangi kategoride değerlendirilebilir?

  • A) Sadece giriş
  • B) Sadece çıkış
  • C) Giriş, çıkış ve depolama
  • D) Sadece depolama

Soru 2: Hard disk ortalama veri transfer hızı nedir?

  • A) 10-50 MB/s
  • B) 80-200 MB/s
  • C) 500-1000 MB/s
  • D) 5000+ MB/s

Soru 3: SSD'lerin ortalama okuma/yazma hızı nedir?

  • A) 50-100 MB/s
  • B) 200-300 MB/s
  • C) 500-560 MB/s
  • D) 10-20 MB/s

Soru 4: Bus sistemlerinde hangi bus türü adres iletimi için kullanılır?

  • A) Veri Bus
  • B) Adres Bus
  • C) Kontrol Bus
  • D) Güç Bus

Soru 5: DMA (Direct Memory Access) ne işe yarar?

  • A) CPU kontrolünde veri transferi
  • B) CPU müdahalesi olmadan veri transferi
  • C) Sadece disk okuma
  • D) Sadece ekran çıktısı

Soru 6: Klavye tipik olarak saniyede kaç karakter gönderebilir?

  • A) 1-5
  • B) 9-10
  • C) 50-100
  • D) 1000+

Soru 7: Yerel ağ (LAN) tipik hızı nedir?

  • A) 10 Mbit/s
  • B) 100 Mbit/s
  • C) 1 Gbit/s
  • D) 10 Gbit/s

Soru 8: Interrupt-Driven I/O ne zaman kullanılır?

  • A) Her zaman
  • B) Aygıt hazır olunca
  • C) Sadece yazma işlemlerinde
  • D) Hiçbir zaman

Soru 9: NVMe SSD'ler hangi hız aralığına ulaşabilir?

  • A) 100-500 MB/s
  • B) 500-1000 MB/s
  • C) 1000-2000 MB/s
  • D) 3000-7000 MB/s

Soru 10: Programmed I/O'da veri transferini kim kontrol eder?

  • A) DMA Controller
  • B) CPU
  • C) Hard Disk
  • D) RAM
I/O nedir?
Input/Output - Giriş/Çıkış sistemleri
Hard Disk hızı
80-200 MB/s ortalama transfer hızı
SSD hızı
500-560 MB/s okuma/yazma hızı
NVMe SSD
3000-7000 MB/s ultra hızlı depolama
Bus sistemi
Aygıtları birbirine bağlayan paylaşımlı kanal
Veri Bus
Veri transferi için kullanılan bus
Adres Bus
Bellek adresleme için kullanılan bus
Kontrol Bus
Kontrol sinyalleri için kullanılan bus
DMA
Direct Memory Access - CPU'suz veri transferi
Klavye hızı
9-10 karakter/saniye
LAN hızı
100 Mbit/s = 12.5 MB/s
Programmed I/O
CPU tüm transferi kontrol eder
Interrupt-Driven I/O
Aygıt hazır olunca kesme oluşturur
Giriş aygıtları
Klavye, fare, tarayıcı, kamera
Çıkış aygıtları
Ekran, yazıcı, hoparlör